Actuele ontwikkelingen bieden gunstige perspectieven
Gepubliceerd in Maison en France nazomer 2015

Bij aankoop van een huis in Frankrijk speelde één vraag altijd een belangrijke rol: wat gebeurt er met mijn Franse huis als ik kom te overlijden?

De nieuwe erfrechtverordening die op 17 augustus jl. van kracht werd, biedt revolutionaire mogelijkheden om de langstlevende te beschermen.

Tot 17 augustus 2015 werd (vanuit Frans rechtsperspectief bekeken) de nalatenschap bij overlijden gesplitst in een roerend en een onroerend gedeelte.

Dit omdat Frankrijk bij overlijden het zogenaamde splitsingsstelsel hanteerde: onroerende zaken vererfden naar het recht van de plaats van ligging en roerende zaken naar het recht van de plaats waar de erflater zijn laatste woonplaats heeft gehad.

Indien de overledene in Nederland zijn laatste domicilie had en op het moment van overlijden een huis in Frankrijk bezat, dan zou (vanuit Frans rechtsperspectief) de woning vererven naar het Franse erfrecht. 

Als de overledene in Frankrijk zijn laatste domicilie had, zou zijn gehele nalatenschap vererven naar het Franse erfrecht.  

Drie keuzemogelijkheden 

Het Franse erfrecht biedt een zeer matige bescherming aan de langstlevende. Er kan door de echtelieden een regeling worden getroffen waarbij het mogelijk wordt om de langstlevende de keuze te bieden uit drie mogelijkheden.

1.      De gehele nalatenschap in vruchtgebruik te nemen;

2.      Een kwart gedeelte in volle eigendom en driekwart gedeelte van de nalatenschap in vruchtgebruik te nemen;

3.      Het beschikbare gedeelte van de nalatenschap in volle eigendom te nemen. 

Het beschikbare gedeelte is afhankelijk van het aantal kinderen.

Bij één kind is dat de helft, bij twee kinderen een derde en bij drie of meer kinderen een kwart gedeelte van de nalatenschap. 

Indien men kiest voor optie 1, krijgen de kinderen de gehele nalatenschap in blote eigendom. Bij optie 2 is dat driekwart deel van de nalatenschap in blote eigendom en bij optie 3, afhankelijk van het aantal kinderen, tussen de helft en een kwart deel in volle eigendom. Dit betekent dat kinderen van de overledene in Frankrijk altijd (mede) eigendom verkrijgen.  

Mogelijkheid voor Nederlands recht

Nu sinds 17 augustus 2015 de nieuwe Europese erfrechtverordening van kracht is, kan worden vermeden dat op uw Franse huis het Franse interne erfrecht van toepassing is. De regeling in de erfrechtverordening is als volgt: als u geen rechtskeuze voor Nederlands recht in een testament hebt uitgebracht, geldt dat het recht van de staat waar u uw laatste domicilie hebt, van toepassing is op uw nalatenschap. Dit betekent dat indien u in Nederland uw laatste domicilie zult hebben, sowieso op uw nalatenschap het Nederlandse interne erfrecht van toepassing zal zijn. 

Mocht u naar Frankrijk zijn geëmigreerd en toch het Nederlandse erfrecht van toepassing willen laten zijn, dient u een rechtskeuze voor het Nederlandse recht op te nemen in een testament. 

De langstlevende mag de nalatenschap consumeren 

Het revolutionaire verschil tussen het Franse en het Nederlandse interne erfrecht is de mogelijkheid om de langstlevende te beschermen ten opzichte van de kinderen van de overledene. Onder het Nederlandse erfrecht is het mogelijk om de nalatenschap van de eerst overledene volledig toe te delen aan de langstlevende. De kinderen krijgen een vordering ter grootte van hun erfdeel, waarvan ook nog kan worden bepaald dat de kinderen die vordering niet kunnen opeisen zolang de langstlevende leeft.  

Tevens kan nog worden bepaald dat de langstlevende de nalatenschap mag consumeren, zodat er de kans bestaat dat de kinderen uiteindelijk niets verkrijgen, omdat de langstlevende alles heeft geconsumeerd. 

De nieuwe Europese erfrechtverordening biedt dus voor (huwelijks)partners de mogelijkheid om elkaar (nagenoeg) volledig te beschermen bij overlijden. 

Het nadeel van het voordeel 

Wat helaas niet geregeld kon worden in de Europese erfrechtverordening is de vraag hoe met de erfbelasting dient te worden omgegaan.

Frankrijk kan altijd nog over op haar grondgebied gelegen onroerende zaken erfbelasting blijven heffen. Daarin kan de uitgebrachte rechtskeuze geen verandering brengen.

Het goede nieuws is echter dat er in Frankrijk hoge vrijstellingen bestaan voor de erfbelasting. Zo is de langstlevende, ongeacht de verkrijging, volledig vrijgesteld en hebben kinderen een vrijstelling van € 100.000 per kind/per ouder.

Het nadeel van deze hoge vrijstellingen echter is dat er dan geen bedragen op de Nederlandse aanslag erfbelasting verrekend kunnen worden, tenzij de erflater Nederland op het moment van zijn overlijden langer dan tien jaar had verlaten. 

De Europese verordening biedt dus revolutionaire mogelijkheden, maar de afwikkeling van de erfbelasting blijft een uitdaging.

Download als PDF:


Mr. Sietze Jan Dijkstra
Auteur: Mr. Sietze Jan Dijkstra
Gestart op ons kantoor als notarieel jurist, later ook beëdigd tot advocaat. Heeft in Parijs gewerkt voor de RATP. Verzorgt aan- en verkoopbegeleiding, oprichting en ontbinding van rechtspersonen, procedures met betrekking tot Frans onroerendgoedrecht.

Steinz & Dijkstra Advocaten
+31 (0)70 24 00 875


              
Klik hier voor de folder