Homopaar beschermd in Frankrijk
Gepubliceerd in All in Home 2007

 Het Nederlands gehuwde homopaar kan ook in Frankrijk (successie)rechtelijk worden beschermd

Het homohuwelijk is een onderwerp waarover in Frankrijk veel polemiek bestaat. Zeer zeker zal het een belangrijk onderwerp zijn voor de komende regeringsperiode van Nicolas Sarkozy.
Vanuit juridisch perspectief moet worden vastgesteld dat de Franse Code Civil (Cc) het homohuwelijk nog steeds verbiedt. Artikel 75 Cc stelt dat de ambtenaar van de burgerlijk stand aan de huwelijkskandidaten moet vragen of zij elkaar zullen aannemen als man en vrouw. Na het ja-woord door de huwelijkskandidaten verklaart de ambtenaar uit naam der wet dat man en vrouw door het huwelijk zijn verbonden.
Het is moeilijk hierover nog explicieter te zijn. Het is ook om die reden geweest dat het homohuwelijk, ingezegend door de Franse burgemeester van Bègles, Noël Mamère, door het Franse Gerechtshof van Bordeaux als onwettig werd beschouwd. 
Niettegenstaande het feit dat het Franse recht het homohuwelijk als onwettig beschouwt zijn er toch een aantal landen, waaronder Nederland, die het homohuwelijk wel kennen. Zodoende rees bijvoorbeeld de vraag in Frankrijk hoe juridisch en fiscaal om te gaan met het feit dat Franse homostellen zouden gaan trouwen in een land dat het homohuwelijk wel kent en vervolgens weer terug zouden keren naar Frankrijk. Het zogenaamde "law shopping". Tot heden heeft geen enkele Franse rechtbank zich nog over deze problematiek hoeven te buigen en is er derhalve ook nog geen jurisprudentie over beschikbaar.
Voor Nederlandse homoparen is het van groot belang te weten hoe Frankrijk tegen deze problematiek aankijkt. De reden is gelegen in het feit dat indien het homohuwelijk niet zou worden erkend voor niet-Franse homohuwelijken, deze stellen, als zij al van elkaar zouden kunnen erven, over de verkrijging 60% successierechten dienen af te rekenen.
Ook voor de Franse notaris doemen vragen op. Dient hij bijvoorbeeld een gehuwd homopaar (dat niet in Frankrijk woonachtig is) te beschouwen als gehuwd? Op diezelfde vraagstelling voortbordurende, kan hij dan een Frans testament maken waarin de echtgenoot wordt begunstigd? Of kan hij (een wijziging van) huwelijkse voorwaarden doorvoeren?
De Franse minister van justitie heeft verlossende antwoorden gegeven.
Frankrijk dient homohuwelijken, die zijn gesloten tussen echtelieden die de nationaliteit hebben van een staat alwaar een homohuwelijk mogelijk is, te erkennen!
Zodoende is het ook voor gehuwde Nederlandse homoparen mogelijk geworden om bij overlijden één hunner de 'Franse nalatenschap' van de overledene voor diens echtgenoot zeker te stellen.
Dat kan dan zelfs zonder dat er in Frankrijk successierechten worden geheven.
 
Hoe gaat dit in zijn werk?
Nederland en Frankrijk zijn aangesloten bij het Haagse verdrag inzake het huwelijksvermogensrecht. Dit geeft aan tweedehuizenbezitters de mogelijkheid om het Franse huwelijksvermogensrecht van toepassing te doen zijn op hun Franse huis. Emigranten kunnen zelfs hun totale bezit onder dit recht brengen.
Hoe werkt dit bij een tweede huis?
De rechtskeuze voor het Franse recht geschiedt in de vorm van een Franse notariële akte. Daarin wordt de Franse algehele gemeenschap van goederen – de communauté universelle – op het huis van toepassing verklaard. Ten slotte wordt opgenomen dat het Franse huis wordt toegekend aan de langstlevende van beide echtgenoten. Dit is een zogenaamd verblijvingsbeding, een clause d’attribution. Deze akte van (wijziging) huwelijkse voorwaarden kan worden opgesteld en door de notaris worden gepasseerd zonder dat daarvoor de toestemming van de rechtbank is vereist (zoals dat in Nederland wel het geval is).
 
Geen successierecht
Bij het overlijden wordt 'de verkrijging' door de langstlevende in Frankrijk niet als een erfrechtelijke verkrijging beschouwd. Er wordt daarom geen successierecht geheven. Nederland heft wel mits de totale verkrijging de in Nederland geldende vrijstelling van 515.928 euro (in 2007) te boven gaat.
De regeling kan op elk gewenst moment van kracht worden. Het is dus niet noodzakelijk dat dit meteen bij aankoop wordt geregeld.
De kosten voor een dergelijke akte wijziging huwelijkse voorwaarden zijn laag, zeker de besparingen die het oplevert in ogenschouw nemende.
 
  


Mr. Sietze Jan Dijkstra
Auteur: Mr. Sietze Jan Dijkstra
Gestart op ons kantoor als notarieel jurist, later ook beëdigd tot advocaat. Heeft in Parijs gewerkt voor de RATP. Verzorgt aan- en verkoopbegeleiding, oprichting en ontbinding van rechtspersonen, procedures met betrekking tot Frans onroerendgoedrecht.

Steinz & Dijkstra Advocaten
+31 (0)70 24 00 875


              
Klik hier voor de folder