Franse bloot eigendom

Gepubliceerd in Maison en France 2006 nr. 5

Franse bloot eigendom

Wanneer ouders een huis in Nederland bezitten en daarvan (om successierechten te besparen) de bloot eigendom aan de kinderen willen schenken of verkopen, zal hen dat worden afgeraden. Dan moet namelijk niet alleen schenkingsrecht of overdrachtsbelasting worden betaald, maar zal de fiscus bij het overlijden ook nog een navordering instellen op basis van de dan geldende waarde. Dit is bepaald in artikel 10 van onze Successiewet. De ratio daarvan is dat vruchtgebruik bij de aankoop door de ouders een (vaak aanzienlijke) waarde heeft, die bij het overlijden echter afloopt tot nihil zodat de kinderen een vermogensvoordeel genieten dat buiten het successierecht of schenkingsrecht valt. Daar heeft de fiscus een stokje voor willen steken waarbij de navordering overigens gematigd is. Volgens de huidige inzichten geldt dit artikel echter niet wanneer ouders en kinderen tezamen een huis aankopen met vanaf het begin een onderverdeling in bloot eigendom en vruchtgebruik. Dan kan wel een gratis vermogensoverheveling plaatsvinden. Wij krijgen dan ook vaak vragen op dit gebied.

In Frankrijk kent men ook een wetsartikel dat deze materie bestrijkt (artikel 751 van de belastingwet, CGI) maar dit werkt anders en strenger: wanneer bij een overlijden de onderverdeling bloot eigendom / vruchtgebruik wordt aangetroffen, denkt de Franse fiscus die – hoe die ook is ontstaan - in principe weg. Er wordt dan bij de kinderen successierecht geheven over de volle waarde van het huis bij het overlijden. Daarvan kan alleen het bedrag dat indertijd aan belasting is betaald, worden afgetrokken. Hierop bestaan gelukkig enkele uitzonderingen. Allereerst staat het de kinderen vrij om te bewijzen dat zij de bloot eigendom geheel uit eigen middelen - waaronder ook een banklening valt - hebben betaald. Wanneer zij deze bewijsstukken hebben, is het dus zaak om deze goed te bewaren en wel tot aan het overlijden van de ouders. Kinderen hebben echter meestal niet genoeg geld om de bloot eigendom te kunnen kopen - of willen hun middelen aan andere zaken besteden - zodat naar andere oplossingen moet worden gezocht. Bovendien wordt de hele constructie overwogen om een vermogensoverheveling op de kinderen te laten plaatsvinden en dan moeten niet zij maar juist de ouders hun geld inzetten.

De tweede uitzondering op dit artikel houdt hiermee rekening: de ouders kunnen het huis kopen en daarna de bloot eigendom aan de kinderen schenken onder betaling van schenkingsrechten. Zij houden dan het vruchtgebruik. Die oplossing kan echter niet worden gekozen, omdat dan artikel 10 van de Nederlandse Successiewet van toepassing wordt. Franse schenkingen vallen immers zowel onder het Nederlandse als het Franse (civiele en fiscale) schenkingsrecht. De derde uitzondering kan echter weer wel. Deze staat toe dat de ouders voorafgaande aan de koop, de prijs van de bloot eigendom in geld aan de kinderen schenken, om hen daarmee hun deel van de koopprijs te laten voldoen. Hierbij moet alleen in Nederland aangifte schenkingsrecht worden gedaan omdat het hier alleen om een Nederlandse schenking gaat. Een voorafgaande berekening daarvan en een bespreking van eventuele varianten op deze formule is hierbij overigens aan te raden.

Er is een aantal situaties die buiten artikel 751 CGI vallen. Allereerst bestaat er naast vruchtgebruik het zogenaamde recht van gebruik en bewoning. Dit geeft aan ouders dezelfde rechten, doch zij mogen het huis dan niet verhuren. Dit recht valt niet onder het artikel, maar de waarde ervan is veel lager dan van vruchtgebruik zodat de kinderen een veel groter bedrag op tafel moeten leggen voor de bloot eigendom. Van de gratis vermogensoverheveling komt dan slechts in mindere mate iets terecht, zodat deze oplossing niet vaak wordt gekozen. Een tweede mogelijkheid is dat de kinderen een SCI oprichten die de bloot eigendom aankoopt. De ouders kopen hierbij het vruchtgebruik zonder SCI. Dan is het artikel ook niet van toepassing. Deze oplossing wordt vaak gekozen. Zoals zo vaak is het spitsroeden lopen wanneer een oplossing wordt gezocht die aan de rechtsstelsels van beide landen moet voldoen, maar onmogelijk is dat gelukkig bijna nooit.
 

Download als PDF:




              
Klik hier voor de folder